SŁOWNIK UBEZPIECZENIOWY
Słownik - ubezpieczenia emerytalne
agent ubezpieczeniowy, przedsiębiorca, który działa na rzecz jednego zakładu ubezpieczeń i w jego imieniu podejmuje czynności związane z zawieraniem umowy ubezpieczenia. Za szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych odpowiada zakład ubezpieczeń, na rzecz którego agent działał. Jest także inna kategoria agentów - multiagenci (por. niżej), którzy działają na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń i w ich imieniu podejmują czynności związane z zawieraniem i wykonywaniem umowy ubezpieczenia. Ta kategoria agentów odpowiada za swoje czynności we własnym zakresie - ma również obowiązek ubezpieczyć się w zakresie swojej odpowiedzialności cywilnej.
All risks, konstrukcja produktu ubezpieczeniowego oznaczająca objęcie ochroną wszystkich możliwych ryzyk za wyjątkiem jawnie wyłączonych.
Aktuariusz, specjalista w zakresie matematyki ubezpieczeniowej, finansowej i statystyki ubezpieczeniowej. Jest jednym z kluczowych pracowników zakładu ubezpieczeń, odpowiada za właściwe ustalanie rezerw, kształtowanie taryf i inne czynności w ramach działalności zakładu ubezpieczeń wykorzystuje wiedzę ze wspomnianego zakresu.
Akwizycja , ogół czynności zmierzających do zawarcia umowy ubezpieczenia wykonywanych przez pracownika zakładu ubezpieczeń lub pośrednika ubezpieczeniowego (agenta) w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń lub zakładów ubezpieczeń.
Assistance, usługa organizacji pomocy w zakresie ryzyk objętych umową ubezpieczenia np. organizacja samochodu zastępczego, holownika, lekarza, opieki, kontynuacji podróży itp. Uubezpieczenie dobrowolne, którego celem jest różnorodna pomoc techniczna, medyczna, informacyjna ubezpieczającemu (np. kierowcy pojazdu, pasażerom), polegająca np. na usługach serwisowych, udzielaniu lub przekazywaniu informacji, zapewnieniu noclegu (w związku z wypadkiem drogowym, utratą pojazdu, a także w związku z chorobą kierowcy lub pasażera). Assistance najczęściej występują jako ubezpieczenie dodatkowe do ubezpieczeń komunikacyjnych, turystycznych oraz mieszkaniowych. Zakres jest różnorodny i odpowiednio dopasowany do zasadniczego ubezpieczenia.
Auto Casco, dobrowolne ubezpieczenie lądowych pojazdów mechanicznych (samochody, motocykle, motorowery, tramwaje, trolejbusy), chroniące przed finansowymi następstwami uszkodzeń, zniszczeń i kradzieży.
Beneficjent, osoba fizyczna lub prawna wskazana jako uprawniony do odebrania świadczenia określonego w umowie ubezpieczenia.
Bagaż, przedmioty osobistego użytku zwyczajowo zabierane w podróż, takie jak: odzież, obuwie, środki higieny osobistej, torebki, książki, zegarki, okulary, namioty itp., stanowiące własność ubezpieczającego lub znajdujące się w jego posiadaniu.
Bezterminowe ubezpieczenia ubezpieczenie, które zostało zawarte na czas nieokreślony.
Bonus, zniżka w składce przyznawana za bezszkodowy przebieg ubezpieczenia.
Broker ubezpieczeniowy, osoba fizyczna lub prawna, wykonująca na rzecz swoich klientów - osób poszukujących ochrony ubezpieczeniowej - czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego. W zakresie obowiązków brokera znajduje się ocena ryzyka, zbieranie i porównanie ofert zakładów ubezpieczeń oraz negocjacja warunków ubezpieczenia. W celu uniknięcia konfliktu interesów, broker jako podmiot reprezentujący klienta nie może być związany z żadnym towarzystwem ubezpieczeniowym.
Business interruption, ochrona prowadzenia działalności gospodarczej, zapewniająca zwrot strat pośrednich, występujących na skutek zdarzeń losowych zawartych w OWU.
Całkowite trwałe inwalidztwo, uszczerbek na zdrowiu powstały w wyniku wypadku, trwale nie pozwalający wykonywać pracy zarobkowej.
Captive Insurance, należące do jednego podmiotu gospodarczego, grupy zawodowej lub grupy firm powiązanych, towarzystwo ubezpieczeniowe. Zawierane umowy ubezpieczenia funkcjonują w ramach podmiotów powiązanych.
C.A.R. - (Contractors All Risks), ubezpieczenie wszelkich ryzyk związanych z budową obiektów przy realizacji inwestycji budowlanej. C.A.R. swoim zakresem obejmuje: ogień i inne zdarzenia losowe, kradzież z włamaniem i dewastację, szkody techniczne, spowodowane błędem ludzkim oraz szkody wyrządzone osobom trzecim.
Cargo, jest to ubezpieczenie ładunku w transporcie. Ubezpieczenie cargo w zależności od użytego środka transportu podlega podziałowi na cargo: lotnicze, morskie, samochodowe, kolejowe a w zależności od terytorialnego zakresu transportu na krajowe i międzynarodowe.
Casco, ubezpieczenie różnych środków transportu oraz ich wyposażenia (bez ładunku) na wypadek różnych zdarzeń losowych np: uszkodzenia, rozbicia, spalenia, kradzieży.ubezpieczenie wszelkiego rodzaju pojazdów, samolotów, łodzi na wypadek uszkodzeń, utraty lub kradzieży (np. rowerocasco, motorocasco, autocasco, aerocasco, yachtcasco).
Certyfikat ubezpieczenia dokument, potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia, czasowo może on zastąpić polisę.Podobnie jak polisa jest to dokument, zaświadczenie potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia. Ta forma dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia stosowana jest najczęściej w ubezpieczeniach morskich i przy transakcjach w handlu zagranicznym.
Centrum alarmowe, podmiot wskazany przez ubezpieczyciela, któremu ubezpieczający obowiązany jest zgłosić zaistnienie zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową. Centrum alarmowe wykonuje dodatkowo funkcje pomocowe wobec ubezpieczonego załatwiając za niego szereg spraw związanych z ubezpieczeniem.
Cesja, umowa przekazująca świadczenia przysługujące ubezpieczonemu (cedentowi) na rzecz innej osoby (cesjonariuszowi). Często występuje jako samo zastrzeżenie, mówiące o tym, że odszkodowanie nie zostanie wypłacone ubezpieczonemu, tylko osobie (instytucji), na rzecz której dokonano cesji.przeniesienie praw wynikających z umowy ubezpieczenia. Najczęściej spotyka się cesję praw z ubezpieczenia na rzecz banku udzielającego kredytu lub zakładu ubezpieczeń w ubezpieczeniu autocasco, mieszkań i domów. Podmiot na który dokonywana jest cesja staje się dysponentem praw do przedmiotu cesji. Inaczej mówiąc cesja jest umową przelewu wierzytelności, na podstawie której cesjonariusz - osoba trzecia w stosunku do stron umowy ubezpieczenia (np. bank) nabywa przyszłą wierzytelność (np. z umowy ubezpieczenia - odszkodowanie), czyli zastrzeżenie w dokumentach ubezpieczenia, zobowiązujące ubezpieczyciela do wypłacenia odszkodowania dla osoby na rzecz, której ustanowiono zastrzeżenie.
Choroba przewlekła, stan chorobowy charakteryzujący się powolnym rozwojem oraz długookresowym przebiegiem
Czynności życia prywatnego, standardowo są to czynności związane z opieką nad niepełnoletnimi dziećmi, zatrudnianiem pomocy domowej lub opiekunki, użytkowaniem mieszkania, domu, garażu lub innej nieruchomości, posiadaniem zwierząt domowych oraz pasiek dla celów niehandlowych, rowerów i sprzętu pływającego, a także związane z amatorskim uprawianiem sportu i użytkowaniem broni.
Data początkowa, data rozpoczynająca odpowiedzialność finansową ubezpieczyciela za zdarzenia będące przedmiotem umowy ubezpieczenia.
Data końcowa, data zakończenia odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu zawartej umowy.
Data zawarcia umowy ubezpieczenia, data rozpoczynająca bieg umowy ubezpieczenia. Data zawarcia umowy ubezpieczenia nie musi być tożsama z datą początku okresu ubezpieczenia.
Dział ubezpieczeń, ustawowo przyjęty podział ryzyka w ubezpieczeniach, tj. dział I - ubezpieczenia na życie, dział II - ubezpieczenia majątkowe oraz pozostałe ubezpieczenia osobowe (np. NNW).
Dokumenty ubezpieczeniowe, dokumenty potwierdzające zawartą umowę ubezpieczenia oraz inne z nią związane tj. wniosek, polisa, załączniki, aneksy, certyfikaty, polisy, umowy ubezpieczenia (owu, umowy generalne i indywidualne).
Doubezpieczenie, przywrócenie wysokości sumy ubezpieczenia po szkodzie (patrz też ubezpieczenia na sumy stałe)
Ekspiracja ubezpieczenia, ustanie, wygaśnięcie, zakończenie odpowiedzialności ubezpieczyciela. Najczęściei termin ekspiracji określa polisa ubezpieczeniowa albo inny dokument ubezpieczenia. Koniec odpowiedzialności ubezpieczyciela może też nastąpić wskutek odstąpienia od umowy ubezpieczenia albo jej wypowiedzenia, całkowitego zniszczenia przedmiotu ubezpieczenia, śmierci osoby ubezpieczonej, wyczerpania sumy ubezpieczenia, albo przejścia własności rzeczy ruchomej na inną osobę.
FLEXA, Podstawowe ubezpieczenie 'ogniowe' gwarantujące wypłatę odszkodowania w przypadku pożaru (fire) , uderzenia pioruna (lightning), wybuchu (explosion) lub upadku statku powietrznego (aircraft crash landing).
Franszyza postanowienie, przenoszące na ubezpieczającego część poniesionej szkody, jednocześnie ograniczając odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń do określonej kwoty.
Franszyza integralna, ograniczenie odpowiedzialności ubezpieczyciela wyłącznie do szkód o wartości przekraczającej ustalony wyrażony kwotowo próg.
Franszyza redukcyjna, postanowienie o potrącaniu z odszkodowania wyrażonej kwotowo sumy. Jeżeli odszkodowanie nie przekroczy franszyzy redukcyjnej to nie zostanie wypłacone.
Grupowe ubezpieczenie. Umowa ubezpieczenia, której stroną jest podmiot zbiorowy - grupa osób. Forma ubezpieczenia grupowego stosowana jest zazwyczaj w odniesieniu do ryzyka NNW, KL. Ubezpieczenie zawierane na rzecz określonej grupy osób (ubezpieczonych), często w praktyce występuje w ubezpieczeniach na życie, ubezpieczeniach następstw nieszczęśliwych wypadków, ubezpieczeniach podróżnych zwanych inaczej turystycznymi.
Generalna umowa ubezpieczeniarodzaj długoterminowej umowy ubezpieczenia, stosowanej w niektórych rodzajach ubezpieczeń, np. ładunku w przewozie morskim. Może obejmować wszystkie lub tylko niektóre ładunki wysyłane bądź otrzymywane przez ubezpieczającego. Umowa określa między innymi rodzaj przesyłek, zakres ryzyk objętych ochroną ubezpieczeniową, trasę przewozów. Umowa generalna ma za zadanie uproszczenie i ułatwienie obsługi ubezpieczeniowej.
Komisarz Awaryjny, osoba fizyczna lub prawna przejmująca zadania ubezpieczyciela za granicą w przypadku powstania zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową.
Komisja Nadzoru Finansowego, instytucja zapewniającym prawidłowe funkcjonowanie, stabilny rozwój, bezpieczeństwo i przejrzystość polskiego rynku finansowego. KNF nadzoruje rynek kapitałowy, ubezpieczeniowy, emerytalny, bankowy oraz kontroluje instytucje pieniądza elektronicznego.
Konsumpcja sumy ubezpieczenia, mechanizm pomniejszania sumy ubezpieczenia o wartość wypłaconych świadczeń. Zazwyczaj konsumpcja sumy ubezpieczenia może zostać zniesiona za opłatą dodatkowej składki.
Kulancja, wypłata odszkodowania w warunkach niepewności ubezpieczyciela co do odpowiedzialności za powstałe zdarzenie.
Karencja/okres wyczekiwania, wskazany w ogólnych warunkach ubezpieczenia okres, zwykle poprzedzający okres ubezpieczenia, w czasie którego, w przypadku zajścia wypadku ubezpieczeniowego nie przysługuje ochrona ubezpieczeniowa, tzn. nie nastąpi realizacja świadczenia. Inaczej mówiąc karencja to przesunięcie terminu odpowiedzialności ubezpieczyciela o określony w umowie ubezpieczenia czas licząc od daty zawarcia ubezpieczenia. Ma na celu wyeliminowanie przypadków zawierania ubezpieczeń po powstaniu szkody, eliminując zjawisko przestępczości ubezpieczeniowej lub w sytuacji wysoce prawdopodobnego wystapienia szkody w przyszłości, zmniejszają zagrożenie hazardem moralnym. Standardowo stosowana jest w ubezpieczeniach życiowych, chorobowych, zwierząt, turystycznych itp.
Klauzule ubezpieczeniowe, zastrzeżenia, dodatkowe regulacje w polisie ubezpieczeniowej, które mogą ograniczać, rozszerzać lub zmieniać zakres ochrony ubezpieczeniowej. Często zawierają postanowienia natury prewencyjnej.
Koasekuracja, wspólne ubezpieczenie większych ryzyk przez dwóch lub więcej ubezpieczycieli. Zwykle odpowiedzialność koasekuratorów jest ustalana w procentach sumy ubezpieczenia albo w częściach ułamkowych. Koasekuracja była powszechnie stosowana w Polsce w okresie międzywojennym i coraz częściej przez obecnie działających ubezpieczycieli.
Kombinowane ubezpieczenie , obejmuje na podstawie jednej polisy kilka ryzyk ubezpieczeniowych zwane jest potocznie także ubezpieczeniem pakietowym. Najlepszym przykładem ubezpieczeń kombinowanych, pakietowych są ubezpieczenia, komunikacyjne (pakiet OC, AC, NNW, assistance) turystyczne (pakiet NNW, KLZ, KLS, OC, akcji ratowniczej, bagażu etc). lub mieszkaniowe (standardowo przewiduje odpowiedzialność ubezpieczyciela za ryzyka: ognia i innych zdarzeń losowych, kradzieży z włamaniem i rabunku, odpowiedzialności cywilnej posiadacza mieszkania i członków jego najbliższej rodziny).
Kombinowane ubezpieczenie , obejmuje na podstawie jednej polisy kilka ryzyk ubezpieczeniowych zwane jest potocznie także ubezpieczeniem pakietowym. Najlepszym przykładem ubezpieczeń kombinowanych, pakietowych są ubezpieczenia, komunikacyjne (pakiet OC, AC, NNW, assistance) turystyczne (pakiet NNW, KLZ, KLS, OC, akcji ratowniczej, bagażu etc). lub mieszkaniowe (standardowo przewiduje odpowiedzialność ubezpieczyciela za ryzyka: ognia i innych zdarzeń losowych, kradzieży z włamaniem i rabunku, odpowiedzialności cywilnej posiadacza mieszkania i członków jego najbliższej rodziny).
Kompensacja , jedna z podstawowych funkcji działalności ubezpieczeniowej. Polega na dostarczaniu środków pieniężnych z przeznaczeniem na pokrycie strat wynikłych ze zdarzeń losowych objętych umowami ubezpieczenia.
Konsumpcja sumy ubezpieczenia , suma ubezpieczenia ulega zmniejszeniu o taką kwotę, w jakiej wypłacono odszkodowanie, przy czym wypłata odszkodowania w wysokości równej sumie ubezpieczenia powoduje rozwiązanie umowy ubezpieczenia, chyba że co występuje w praktyce umowa przewiduje inne rozwiązania. Charakterystyczne dla ubezpieczeń na sumy stałe
Kradzież pojazdu , zdarzenie wyczerpujące znamiona czynu określonego w przepisach prawa karnego.
Krótkoterminowe ubezpieczenie , ubezpieczenie zawarte na okres krótszy od roku, składkę za ubezpieczenie krótkoterminowe oblicza się według tzw. tabeli frakcyjnej (dodatkowe przepisy zamieszczone w taryfie) albo według zasady "pro rata temporis" tj. proporcjonalnie do okresu ubezpieczenia.
Kumulacja świadczeń , łączenie przysługujących świadczeń z kilku umów ubezpieczenia. Występuje w ubezpieczeniach osobowych, w których kumulacji podlegają świadczenia z tytułu śmierci lub trwałego inwalidztwa. W ubezpieczeniach majątkowych zasada kumulacji świadczeń nie występuje.
Kurtaż brokerski , wynagrodzenie, prowizja brokera z tytułu uplasowania (ulokowania) danego ryzyka w określonym zakładzie ubezpieczeń, wypłacane przez ten zakład zasadniczo jako ustalony procent składki np. 15% od składki pozyskanej za dane ubezpieczenia.
Klauzula abuzywna , niedozwolone przez prawo (przepisy kodeksu cywilnego) postanowienia umowy, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Likwidacja szkody, czynności polegające na ustaleniu przez towarzystwo ubezpieczeniowe odpowiedzialności za szkodę, określenie jej przyczyny i rozmiaru oraz oszacowanie wysokości odszkodowania.
Limit odpowiedzialności, podana kwotowo górna granica odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w wypadku wystąpienia zdarzenia.
Multiagent, agent ubezpieczeniowy wykonujący czynności agencyjne na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń. Za szkodę wyrządzoną przez multiagenta z tytułu wykonywania czynności agencyjnych odpowiada on we własnym zakresie. Ma on również obowiązek ubezpieczenia swojej odpowiedzialności cywilnej względem osób, którym może wyrządzić szkodę swoimi działaniami lub zaniechaniem.
Malus, dodatkowa, podwyższona składka, będąca sankcją - pewnym rodzajem kary za szkody powstałe w minionym okresie ubezpieczenia spowodowane np. spowodowaniem kolizji pojazdów mechanicznych.
Modyfikacja umowy ubezpieczenia, zmiana treści umowy ubezpieczenia po jej zawarciu.
Minimalna składka , najniższa dopuszczalna wartość przyjmowana przez składkę. Jeżeli składka wyliczona w oparciu o taryfy przyjmuje wartość poniżej minimalnej to zostaje podniesiona do poziomu minimalnego.
Niedoubezpieczenie, ustalenie sumy ubezpieczenia poniżej rzeczywistej wartości przedmiotu ubezpieczenia. W przypadku zaistnienia szkody na niedoubezpieczonym przedmiocie zastosownie znajduje zasada proporcji.
Nieszczęśliwy wypadek, nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, w wyniku którego ubezpieczony, niezależnie od swojej woli, doznał uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł.
Nadubezpieczenie, ubezpieczenie powyżej wartości ubezpieczonego mienia (interesu majątkowego). w razie szkody zakład ubezpieczeń wypłaci odszkodowanie w granicach wartości rzeczywistej utraconego lub uszkodzonego mienia jego wartości księgowej albo według faktycznej wartości nowej w zależności od przyjętego w umowie systemu. Od zakładu ubezpieczen można oczekiwać zwrotu nadpłaconej składki.
Nagłe zachorowanie, stan chorobowy powstały w sposób nagły, wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.
Ochrona ubezpieczeniowa, przejęcie przez ubezpieczyciela (Towarzystwo Ubezpieczeniowe), finansowego ciężaru zajścia określonego zdarzenia. Ochrona, jaką gwarantuje zakład ubezpieczeń, zgodnie z warunkami określonymi w umowie ubezpieczenia, w zamian za składkę.
Odpowiedzialność cywilna, to negatywne konsekwencje materializacji niekorzystnych zdarzeń ponoszone przez podmiot, któremu przypisano za nie odpowiedzialność. Kodeks Cywilny przewiduje odpowiedzialność na zasadzie: a. winy, b. ryzyka, c. słuszności. Ustawodawca przewidział szereg okoliczności wyłączających odpowiedzialność cywilną np: w odniesieniu do obrony koniecznej, stanu wyższej konieczności, nieletniości bądź niepoczytalności sprawcy, siły wyższej, obiektywnych ograniczeń w przewidywaniu konsekwencji czynu.
Odpowiedzialność cywilna deliktowa, odpowiedzialność za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym. Artykuł 415 Kodeksu Cywilnego stanowi, że 'kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia'. Przyjmując szeroką, normatywną definicję winy jako naruszenia obowiązujących przepisów prawa, obejmiemy obowiązkiem odszkodowawczym sprawcy wszystkie jego czyny godzące w skodyfikowane normy zachowania abstrahując od jego dobrej lub złej woli.
Odpowiedzialność cywilna kontraktowa, odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania wynikającego z kontraktu (artykuł 471 Kodeksu Cywilnego). Dłużnik wolny jest od odpowiedzialności jeżeli niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
Odpowiedzialność cywilna za produkt. Kto wytwarza w zakresie swojej działalności gospodarczej produkt niebezpieczny, odpowiada za szkodę wyrządzoną komukolwiek przez ten produkt (artykuł 449 Kodeksu Cywilnego).
Odszkodowanie. Kwota wypłacana przez ubezpieczyciela na pokrycie negatywnych skutków zdarzeń objętych umową ubezpieczenia. kwota, którą ubezpieczyciel powinien wypłacić z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia majątkowego w przypadku zaistnienia określonego w umowie ubezpieczenia zdarzenia. Odszkodowanie wypłacane jest w granicach sumy ubezpieczenia (sumy gwarancyjnej).
Ogólne warunki ubezpieczenia (OWU). Zbiór reguł określający w odniesieniu do umowy ubezpieczenia jej: przedmiot, zakres, sposób zawarcia, czas trwania, prawa i obowiązki stron, sposób ustalania wysokości szkód oraz wypłaty świadczeń. Wzorzec umowny, mający zastosowanie do umowy ubezpieczenia, stanowiący jej integralną część. O.w.u. określają w szczególności przedmiot i zakres ubezpieczenia, sposób zawierania umów ubezpieczenia, zakres i czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela, prawa i obowiązki stron umowy ubezpieczenia, sposób ustalania wysokości szkód oraz wypłaty odszkodowań lub świadczeń
Okres ubezpieczenia, czas trwania umowy ubezpieczeniowej.
Osoba wykonująca czynności agencyjne, osoba dopuszczona przez Komisję Nadzoru Finansowego do wykonywania czynności agencyjnych.
Osoba trzecia, osoba pozostająca poza stosunkiem ubezpieczeniowym.
Osoba uprawniona, jest to wskazana przez ubezpieczającego osoba fizyczna, uprawniona do odbioru należnej sumy ubezpieczenia na wypadek jego śmierci.
Osoby bliskie, małżonek, osoby pozostające w konkubinacie, rodzeństwo, wstępni, zstępni, teściowie, zięciowie i synowe, ojczym, macocha, pasierbowie, przysposobieni i przysposabiający.
Odstąpienie od umowy ubezpieczenia, ubezpieczający może odstąpić od umowy w terminie 7 dni od daty zawarcia (jeżeli jest osobą prawną) lub w terminie 30 dni, jeżeli jest osobą fizyczną. Po odstąpieniu od umowy zakład ubezpieczeń zwraca ubezpieczającemu wpłacone składki pomniejszone o koszty udzielonej ochrony.
PML (possible maximum loss), maksymalna możliwa szkoda, występująca na skutek splotu najbardziej niekorzystnych okoliczności.
Pełnomocnictwo, umocowanie prawne udzielone do reprezentowania, zawierania umów oraz zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu podmiotu, który udzielił pełnomocnictwa.
Podlimity sumy ubezpieczenia , procentowo wartości od zasadniczej sumy ubezpieczenia (sumy gwarancyjnej) w ramach których kompensowane są niektóre kategorie szkód np. strat w gotówce i innych środkach płatniczych, papierach wartościowych na okaziciela czy w sprzęcie elektronicznym itp. Podlimity zwykle wprowadzane są przy kategoriach szkód gdzie ryzyko ich wystąpienia jest podwyższone.
Polisa ubezpieczeniowa, wystawiony przez zakład ubezpieczeń lub jego reprezentanta, dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia.
Polska Izba Ubezpieczeń, organizacja ubezpieczeniowego samorządu gospodarczego powołana ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 59, poz. 344 z późniejszymi zmianami). PIU współpracuje z organami władzy ustawodawczej, administracją rządową i instytucjami nadzorującymi rynek ubezpieczeniowy (obecnie Komisją Nadzoru Finansowego) reprezentując interesy sfery gospodarczej. Przynależność towarzystw ubezpieczeniowych do PIU jest obowiązkowa.
Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Przekształcone ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych, Polskie Biuro Ubezpieczeń Komunikacyjnych, skupia towarzystwa ubezpieczeniowe prowadzące działalność w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Do zadań PBUiK należy wystawiania dokumentów ubezpieczenia ważnych w innych krajach, zawieranie umów o wzajemnym uznawaniu dokumentów ubezpieczenia, organizowanie likwidacji szkód spowodowanych na terenie RP przez pojazdy zarejestrowane w obcym państwie i posiadające ważne ubezpieczenie.
Pro Rata Temporis, metoda obliczania składki za ubezpieczenie zawarte na okres krótszy niż standardowy (najczęściej jeden rok). Składkę do zapłaty oblicza się z wykorzystaniem stosunku proporcji w jakim pozostaje długość okresu objętego ochroną do całości okresu standardowego. System obliczania składki ubezpieczeniowej za okresy krótsze od roku, należną składkę oblicza się mnożąc składkę roczną przez czas trwania ubezpieczenia, (za rok przyjmuje się 360 dni, a za miesiąc 30 dni) przykład: jeżeli składka roczna wynosi 1 mln zł a ubezpieczenie zawarto na okres 120 dni to składka wyniesie - l mln zł x 120 dni / 360 dni = 333.330 zł).
Polisa obrotowa, specjalny typ polis, charakteryzujący się okresowo płatną i rozliczną składką ubezpieczeniową. Okres ubezpieczenia jest uwarunkowany wpływem pierwszej składki "za pokrycie", najczęściej opisanym w klauzuli polisy bądź wynikającym z typu ubezpieczenia.
Powódź, zalanie terenów w następstwie podniesienia się wody w korytach wód płynących i stojących.
Pożar, działanie ognia, który przedostał się poza palenisko lub powstał bez paleniska i mógł rozprzestrzenić się o własnej sile.
Prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia losowego, metoda ustalania częstotliwości występowania określonych zdarzeń losowych takich jak powódź, grad, pożar itd.; prawdopodobieństwo ustala się na podstawie obserwacji statystycznych prowadzonych w okresach wieloletnich, zależnie od rodzaju zdarzeń losowych, niezbędnych do przeprowadzenia kalkulacji wysokości składek ubezpieczeniowych.
Prewencja, zapobieganie powstaniu zdarzenia losowego; jest to planowa działalność zmierzająca do zapobiegania lub ograniczenia skutków zdarzenia losowego.
Procedura likwidacyjna, dokument zawierający opis czynności związanych z procesem likwidacji szkody.
Prowizja, wynagrodzenie pośredników (agentów, brokerów) ubezpieczeniowych za pozyskiwanie ubezpieczeń; wynagrodzenie jest naliczane w procentach od zainkasowanych składek.
Rrzypis (składka przypisana), składka należna za ochronę ubezpieczeniową określona w umowie ubezpieczenia.
Reasekuracja, odstąpienie całości lub części ryzyka ubezpieczeniowego wraz z częścią składek innemu ubezpieczycielowi, zwanemu reasekuratorem. Reasekurator zobowiązuje się do pokrycia odpowiedniej części świadczeń wypłacanych beneficjentowi.
Regres, przejście na Towarzystwo Ubezpieczeniowe praw przysługujących ubezpieczającemu w stosunku do osób trzecich, odpowiedzialnych za powstanie wypadku ubezpieczeniowego.
Rozbój, zabór mienia przy użyciu lub groźbie natychmiastowego użycia przemocy fizycznej wobec ubezpieczającego (lub osób bliskich) albo doprowadzeniu ubezpieczającego (lub osób bliskich) do stanu nieprzytomności lub bezbronności.
Ryzyko , określony przedmiot lub zespół przedmiotów albo osoba objęta jedną umową ubezpieczenia. W ubezpieczeniach grupowych (zbiorowych) - osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, będąca członkiem ubezpieczonej grupy, w ubezpieczeniach flot pojazdów - pojazd znajdujący się w grupie ubezpieczonych pojazdów.
Rzecznik Ubezpieczonych, powołany ustawą z 1995 roku (Dz.U. z 1995 r. Nr 96 poz. 478) urząd Rzecznika Ubezpieczonych został oddelegowany do: reprezentowania i ochrony konsumenckich interesów ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia, opiniowania projektów aktów prawnych dotyczących ubezpieczeń, informowania organu nadzoru (obecnie KNF) o dostrzeżonych nieprawidłowościach w działalności zakładów ubezpieczeń, inicjowania i prowadzenia działalności edukacyjno - informacyjnej w zakresie ubezpieczeń.
Składka ubezpieczeniowa. Cena ochrony ubezpieczeniowej świadczonej przez towarzystwo ubezpieczeniowe.
Suma gwarancyjna, termin oznaczający górną granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej.
Suma ubezpieczenia, kwota stanowiąca górną granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w odniesieniu do ubezpieczeń majątkowych.
System ubezpieczenia na pierwsze ryzyko, system stosowany w ubezpieczeniach od kradzieży z włamaniem i rabunku. Do ubezpieczenia zgłasza się wartość mienia ruchomego, która odpowiada przewidywanej największej stracie w wyniku jednego zdarzenia.
1. metoda kosztorysowa - towarzystwo ubezpieczeniowe może wypłacić odszkodowanie w wysokości kosztów naprawy wyliczonych wg obowiązujących kosztorysów. Z zastosowaniem tej metody ubezpieczony otrzymuje wyliczoną kwotę odszkodowania i nie musi przedstawiać rachunków z naprawy. Ile będzie kosztowała naprawa i czy jej dokona uzależnione jest wyłącznie od ubezpieczającego.
2. metoda serwisowa - sposób wypłacania odszkodowania oparty na poniesionych kosztach naprawy pojazdu. Wysokość wypłaty odszkodowania zależy od wysokości rachunku, przedstawionego przez warsztat, który wystawił go za swoje usługi. W pierwszej kolejności ubezpieczający naprawia pojazd na swój koszt, a dopiero potem otrzymuje zwrot kosztów w postaci wypłaty odszkodowania. Towarzystwa ubezpieczeniowe coraz szerzej umożliwiają ubezpieczającym bezgotówkową naprawę uszkodzonego pojazdu, przy czym zwykle to towarzystwo ubezpieczeniowe wskazuje warsztat, w którym ubezpieczający może dokonać naprawy bezgotówkowej.
Stopa składki, stawka taryfowa wyrażona w promilach lub procentach sumy ubezpieczenia lub innej podstawy naliczania (obrót, fundusz płac). Stopa składki najczęściej dotyczy okresu jednego roku. W niektórych ubezpieczeniach stopa składki może obejmować okres krótszy od jednego roku, np. czas transportu mienia, czas wyjazdu zagranicznego itp.
Szkoda, określenie odnoszące się do wszelkich uszczerbków w dobrach poszkodowanego, które odniósł wbrew własnej woli. Szkoda na osobie mieć charakter majątkowy (szkoda na mieniu) lub niemajątkowy (szkoda na dobrach osobistych - krzywda). Szkoda na mieniu może mieć charakter straty rzeczywistej lub utraconych korzyści. Majątkowy lub niemajątkowy skutek zdarzenia losowego objętego ubezpieczeniem, odnoszący się do mienia lub osoby objętej ubezpieczeniem, albo jej odpowiedzialności cywilnej, poniesiony przez jedną osobę poszkodowaną, przy czym w razie większej liczby osób poszkodowanych wskutek jednego zdarzenia losowego objętego ubezpieczeniem każdą osobę uważa się za dotkniętą odrębną szkodą, a w ubezpieczeniach komunikacyjnych każdy pojazd dotknięty zdarzeniem losowym objętym ubezpieczeniem traktuje się jako odrębną szkodę.
Szkoda całkowita, całkowite zniszczenie lub utrata przedmiotu ubezpieczenia.
Szkoda na osobie, śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.
Szkody w mieniu, uszkodzenie, zniszczenie lub utrata rzeczy ruchomej bądź nieruchomości.
Stawka taryfowa, wysokość należnej za ubezpieczenie składki.
Świadczenie ubezpieczeniowe, określona kwota pieniężna, renta lub usługa, podlegające realizacji z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia w przypadku zaistnienia wskazanego umowie zdarzenia.
Szkoda osobowa, uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, następstwo śmierci poszkodowanego, umyślne naruszenia dóbr osobistych oraz zadośćuczynienie pieniężne za szkody niematerialne.
Systemu Zielonej Karty, Głównym celem działającego od 1 stycznia 1953 r. jest zapewnienie, aby poszkodowani w wypadkach komunikacyjnych mogli otrzymać należne im odszkodowanie z tytułu szkód spowodowanych przez kierowcę pojazdu zarejestrowanego za granicą oraz aby zmotoryzowani nie byli zmuszeni do nabywania ubezpieczenia OC komunikacyjnego na granicy każdego z odwiedzanych przez nich krajów.
Kraje członkowskie Systemu osiągają ten cel poprzez stworzenie w oparciu o uregulowania Rekomendacji Genewskiej ONZ (Recommendation No 5 on Insurance of Motorist Against Third Party Risks - 25.01.1949) systemu dwustronnych umów na mocy których Międzynarodowy Certyfikat Ubezpieczeniowy (Zielona Karta) uznawany jest przez rządy państw, których Biura Narodowe należą do Systemu - bez dodatkowych formalności i opłat - za dowód istnienia ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zgodnie z prawem ubezpieczeniowym obowiązującym w ich kraju.
Systemem zarządza Rada Biur utworzona przez Biura Narodowe z państw członkowskich Systemu.
System Zielonej Karty jest w zasadzie systemem europejskim; obecnie należą do niego prawie wszystkie europejskie rynki ubezpieczeniowe oraz rynki ubezpieczeniowe Iranu, Izraela, Maroka, Tunezji. Podstawowymi warunkami przystąpienia do Systemu jest istnienie w państwie, którego Biuro Narodowe jest kandydatem, obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz ustanowienie Biura Narodowego reprezentującego dany rynek ubezpieczeniowy.
Obecnie System Zielonej Karty zrzesza 45 Biur Narodowych.
W ramach Systemu Zielonej Karty funkcjonuje Porozumienie Wielostronne, zgodnie z którym kierowcy pojazdów zarejestrowanych w państwach, Biura Narodowe których są Sygnatariuszami Porozumienia mogą poruszać się po terytoriach tych państw bez konieczności posiadania Zielonej Karty. W ich przypadku domniemywa się posiadanie ważnego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartego w kraju, w którym pojazd został zarejestrowany o czym świadczy ważna tablica rejestracyjna pojazdu. Do Porozumienia Wielostronnego należy 32 spośród 45 członków Systemu Zielonej Karty, w tym Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
Taryfa ubezpieczeniowa, wewnętrzna regulacja zakładu ubezpieczeń stanowiąca zbiór zasad i stawek ubezpieczeniowych regulujących sposób obliczania składki ubezpieczeniowej .
Ubezpieczający, podmiot, zawierający umowę ubezpieczenia z ubezpieczycielem. Ubezpieczający może być osobą fizyczną, prawną lub jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Często ubezpieczający i ubezpieczony to ta sama osoba.
Ubezpieczenie bezterminowe, ubezpieczenie nie zawierające terminu ustania ochrony ubezpieczeniowej.
Ubezpieczenie krótkoterminowe, ubezpieczenie zawierane na okres krótszy niż jeden rok.
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, powołana w 1990 roku instytucja realizująca zadanie zaspokojenia roszczeń z tytułu obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz OC rolników posiadających gospodarstwa rolne w przypadku, gdy sprawca szkody nie posiadał ważnego ubezpieczenia OC, sprawca nie został zidentyfikowany lub towarzystwo ubezpieczające OC sprawcy zostało postawione w stan upadłości.
Ubezpieczony, podmiot, którego mienie, zdrowie lub życie zostało wskazany w umowie ubezpieczenia jako chronione.
Ubezpieczyciel, podmiot, prowadzący na mocy zezwolenia instytucji nadzoru finansowego działalność w zakresie zawierania umów ubezpieczenia, umów reasekuracji lub umów gwarancji ubezpieczeniowych lub zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym.
Udział własny, postanowienie o pokryciu części szkody przez ubezpieczonego. Udział własny wyrażonej jest jako procent wartości szkody. Wprowadzenie udziału własnego ogranicza negatywne skłonności ubezpieczonego do ograniczenia dbałości o przedmiot ubezpieczenia. Umownie określane kwotowe lub procentowe ograniczenia w wypłacanych odszkodowaniach. Zasadniczo są ich dwa rodzaje tj. franszyzy integralne i udziały własne w szkodzie - te ostatnie zwane także franszyzami redukcyjnymi. Franszyzy integralne charakteryzują się tym, że zakład ubezpieczeń nie uruchamia ubezpieczenia przy szkodach do określonej wysokości w celu wyeliminowania z obsługi likwidacyjnej drobne szkody, gdzie koszt związany z prowadzeniem postępowania likwidacyjnego (czas pracy reprezentanta zakładu ubezpieczeń - likwidatora, koszt jego dojazdu, koszt przygotowania dokumentacji) przekroczyłby wartość samej szkody. Udziały własne (franszyzy redukcyjne) zwykle są określone procentowo np. 10% w każdej szkodzie albo rzadziej kwotowo np. 500 euro czy 5000 zł w każdej szkodzie rzeczowej. W ofertach spotyka się także przypadki mieszane określenia franszyz np. 10% w każdej szkodzie rzeczowej ale nie więcej lub nie mniej niż 2000 zł. Franszyza redukcyjna ogranicza wypłacane odszkodowanie na określonych w niej zasadach i głównie ma za zadanie stanowić czynnik motywujący poszkodowanego do podwyższonej staranności i dbałości o swój majątek, gdyż w sytuacji jego utraty zakład ubezpieczeń nie będzie kompensował szkody w całości a pomniejszy odszkodowanie o wartość określonej umową franszyzy, która to obciąży poszkodowanego. Przeciwnie do franszyz integralnych zwykle udziały własne (franszyzy redukcyjne) można wykupić tzn. zakład będzie odpowiadał za całość szkody, ale jest to związane z koniecznością opłacenia dodatkowej składki.
Umowa ubezpieczenia, według art.805 kc (kodeks cywilny) "przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę" .
Ubezpieczyciel, zakład ubezpieczeń, towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych, strona umowy ubezpieczenia, zapewniająca ochronę ubezpieczeniową na wypadek określonych zdarzeń.
Ubezpieczający, osoba (fizyczna, prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej) zawierająca umowę ubezpieczenia zobowiązana do zapłaty składki ubezpieczeniowej.
Ubezpieczony, osoba na rzecz której zawarto umowę ubezpieczenia, podlegająca ochronie ubezpieczeniowej.
Uposażony, osoba uprawniona do odbioru świadczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego.
Ubezpieczenie, pojęcie definiowane w różnorodny sposób. Zgodnie z doktryną jest to "urządzenie gospodarcze zapewniające pokrycie przyszłych potrzeb majątkowych, wywołanych u poszczególnych jednostek przez odznaczające się pewną prawidłowością zdarzenia losowe, w drodze rozłożenia ciężaru tego pokrycia na wiele jednostek, którym te same zdarzenia zagrażają (za J. Łozowski, Wstęp do nauki o ubezpieczeniach, Warszawa 1948 r.).
Współubezpieczony, osoba ubezpieczona wraz z innym ubezpieczonym, np. w ubezpieczeniach grupowych współubezpieczonym może być przykładowo małżonek, rodzic, rodzic małżonka, dziecko ubezpieczonego.
Wypadek ubezpieczeniowy, objęte ochroną ubezpieczeniową zdarzenie, którego zajście powoduje powstanie po stronie ubezpieczyciela zobowiązania odszkodowawczego.
Zasada proporcji, zasada stosowana gdy suma ubezpieczenia przedmiotu jest mniejsza od jego wartości całkowitej w dniu szkody. Odszkodowanie wypłacane jest wówczas w proporcji, w jakiej suma ubezpieczenia pozostaje do wartości tego przedmiotu.
Wniosek, wniosek o zawarcie umowy ubezpieczenia składany zwykle przez ubezpieczającego wraz z kompletem dokumentów.
Wyłączenia ochrony ubezpieczeniowej, przypadki zdarzeń szkodowych, za które zakład ubezpieczeń na podstawie umowy ubezpieczenia nie odpowiada. W ubezpieczeniach mieszkaniowych katalog wyłączeń ochrony ubezpieczeniowej jest określony przez zakłady ubezpieczeń podobnie, występują jednak pewne różnice, które możemy uchwycić poprzez dokładną analizę treści poszczególnych umów - ogólnych warunków ubezpieczenia. Katalog wyłączeń zróżnicowany jest również w zależności od wariantu ubezpieczenia, który wybieramy.
Wzór umowy, formularz standardowej umowy ubezpieczenia, stosowany na zasadach zbliżonych do owu.
Zakład ubezpieczeń, zakład świadczący usługi ubezpieczeniowe działający w formie spółki akcyjnej lub towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.
Zasada proporcji, ma ona zastosowanie wówczas, kiedy suma ubezpieczenia mienia jest niższa od jego całkowitej wartości w dniu szkody, odszkodowanie wypłacane jest w takiej proporcji, w jakiej suma ubezpieczenia pozostaje do wartości tego mienia w tym dniu.
Zdarzenie losowe, przypadkowe i niezależne od woli ludzkiej zdarzenie powodujące określone skutki. Cechą zdarzeń losowych jest ich przypadkowość i niezależność od woli człowieka, możliwość ich wystąpienia, powtarzalność i przewidywalność, równomierność w czasie i przestrzeni. najczęściej ubezpieczenie dotyczy tych zdarzeń losowych, których nastąpienie nie jest pewne, ale możliwe. Wyjątkiem jest śmierć, której nastąpienie jest pewne, ale nieznana jest chwila tego zdarzenia
Zielona Karta, jest to ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego odpowiedzialne za szkody wyrządzone osobom trzecim poza granicami Polski na terytorium państw wymienionych w polisie. Do Systemu Zielonej Kart należą: Albania, Andora, Austria, Belgia, Białoruś, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czarnogóra, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Iran, Irlandia, Islandia, Izrael, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Macedonia, Malta, Maroko, Mołdawia, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rosja, Rumunia, Serbia, Szwajcaria, Szwecja, Słowacja, Słowenia, Tunezja, Turcja, Ukraina, Węgry, Wielka Brytania, Włochy. Polska jest członkiem systemu ZK od 1958 roku.
Słownik - ubezpieczenia emerytalne
gent transferowy - podmiot, któremu powszechne towarzystwo emerytalne (PTE) powierzyło wykonywanie swoich obowiązków w zakresie prowadzenia rejestru członków OFE.
Aktywa funduszu - mienie funduszu, obejmujące środki z tytułu wpłat uczestników, środki pieniężne, prawa nabyte przez fundusz oraz pożytki z tych praw.
Aktywa netto funduszu - aktywa funduszu pomniejszone o jego zobowiązania.
Aktywa netto na jednostkę rozrachunkową - wartość aktywów netto funduszu podzielona przez liczbę jednostek rozrachunkowych w danym dniu wyceny.
Aktywa otwartego funduszu emerytalnego - wartość środków zgromadzonych przez Otwarty Fundusz Emerytalny. Przekazywane przez ZUS składki przeliczane są na jednostki rozrachunkowe wg aktualnej wartości jednostki rozrachunkowej.
Bank depozytariusz - podmiot, który na zlecenie otwartego funduszu emerytalnego, prowadzi rejestr aktywów Funduszy, jest współodpowiedzialny za to aby prowadzenie działalności inwestycyjnej było zgodne z przepisami prawa oraz statutem funduszu.
Dywersyfikacja - zróżnicowanie działalności inwestycyjnej w celu unikania inwestycji obarczonych podobnym rodzajem ryzyka w celu zminimalizowania ewentualnych strat.
Dzień wyceny - każdy dzień, w którym odbyła się sesja giełdowa i dokonuje się wyceny aktywów funduszu, ustalenia wartości aktywów netto, a na ich podstawie wartość jednostek rozrachunkowych.
Emerytura - świadczenie społeczne wypłacane z FUS-u (Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - I filar) oraz w przyszłości z zakładu emerytalnego (II filar) po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w odpowiednich przepisach.
Filar I - czyli zreformowany FUS. Uczestnictwo w nim jest obowiązkowe dla wszystkich osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, oparty na tzw. "umowie pokoleniowej". Wysokość wypłacanej emerytury będzie zależała od sumy składek zapisanych na indywidualnym koncie.
Filar II - ubezpieczenie emerytalne obowiązkowe dla osób urodzonych po 31 grudnia 1968 roku i dobrowolne dla urodzonych przed 1 stycznia 1969 roku, a po 31 grudnia 1948 roku. Docelowo obowiązkowe dla wszystkich. Zabezpieczy emeryturę w oparciu o składki gromadzone na indywidualnych rachunkach w otwartych funduszy emerytalnych (OFE). Składki uczestników II filaru będą pomnażane poprzez inwestycje finansowe dokonywane przez powszechne towarzystwa emerytalne (PTE). Emerytura będzie wypłacana przez zakład emerytalny.
Filar III - indywidualne i grupowe programy emerytalne. Ten system jest całkowicie dobrowolny, a wysokość emerytury będzie zależała od wielkości kwot przeznaczonych na dodatkowe emerytury. Trzeci filar to pracownicze programy emerytalne oraz indywidualne konta emerytalne w formie ubezpieczeń na życie, lokat bankowych, uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.
Finansowanie repartycyjne polega na wypłacie świadczeń z bieżących składek. To oznacza, że bieżące składki pracujących ubezpieczonych służą finansowaniu świadczeń dzisiejszych emerytów. Kwota należnych składek jest odnotowywana na koncie ubezpieczonego pracownika i będzie stanowić podstawę do obliczenia wysokości jego przyszłej emerytury. Takie ścisłe uzależnienie wysokości emerytury od wysokości składek jest charakterystyczne dla systemu emerytalnego o zdefiniowanej składce (w przeciwieństwie do systemu o zdefiniowanym świadczeniu, gdzie świadczenie nie jest wprost uzależnione od sumy wpłaconych składek). Składki odnotowywane na koncie ubezpieczonego podlegają indeksacji wskaźnikiem przeciętnego wzrostu płac w gospodarce. Kwota odnotowana na koncie po indeksacji należnych składek stanowi podstawę do obliczenia emerytury z I filara.
Finansowanie kapitałowe polega gromadzeniu i pomnażaniu (kapitalizacji) wpłaconych składek. Suma składek wpłaconych do II filara, powiększona o zyski z zainwestowanych składek, pomniejszona zaś o koszty członkostwa w OFE stanowi kapitał, który posłuży do wypłaty emerytury z II filara.
FUS - Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, którego dysponentem jest ZUS. Powołany w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Jednostka rozrachunkowa - instrument oznaczający wielkość udziałów członka w aktywach OFE ułatwiający śledzenie zmian stanu rachunku w funduszu. Od wartości jednostki rozrachunkowej, która ustalana jest w każdym dniu roboczym zależy wartość środków na rachunku każdego członka OFE (równa iloczynowi liczby jednostek rozrachunkowych zapisanych na rachunku i aktualnej wartości jednostki).
Kapitał początkowy - kapitał =wyliczony na dzień 01.01.1999 r. dla każdej osoby, której składki emerytalne wpływały do FUS-u w ramach starego systemu. Podstawą do jego naliczenia będzie wartość emerytury (wyliczonej na starych zasadach), którą FUS musiałby wypłacić ubezpieczonemu, gdyby odszedł on na emeryturę w dniu 01.01.1999 r. Ta wielkość zostanie pomnożona przez 12 miesięcy oraz przez średni czas dalszego trwania życia danej osoby.
Limit zaangażowania (limit inwestycyjny) - ograniczenie lokowania określonej części aktywów w jeden instrument finansowy lub zaangażowania w jednym podmiocie.
Minimalna wymagana stopa zwrotu - wskaźnik liczony za 32 miesiące działalności, na koniec marca i października, OFE ustala wysokość stopy zwrotu za ostatnie 32 miesiące. Informacja o uzyskanej stopie zwrotu przekazywana jest przez wszystkie OFE do Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), gdzie obliczana jest wysokość średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich OFE. Licząc średnią stopę zwrotu wynik pojedynczego funduszu uwzględnia się w nie więcej niż w 15%. Jeżeli okaże się, że fundusz osiągnął stopę zwrotu niższą o 50% od średniej ważonej stopy zwrotu wszystkich otwartych funduszy lub o 4 punkty procentowe od tej średniej, PTE zarządzające tym funduszem zobowiązane jest do pokrycia niedoboru z rachunku rezerwowego. W przypadku dalszego niedoboru różnica pokrywana jest ze środków własnych PTE.
Otwarty fundusz emerytalny (OFE) - instytucja, która prowadzi działalność polegającą na gromadzeniu części składek emerytalnych (ok. 1/3) i ich inwestowaniu z przeznaczeniem na wypłatę emerytur dla Członków OFE po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego.
Powszechne towarzystwa emerytalne (PTE) - instytucje zajmujące się zarządzaniem, inwestowaniem i pomnażaniem składek gromadzonych w OFE. Reprezentują OFE wobec osób trzecich. PTE zarządza przez instytucję banku depozytariusza, która jestv gwarantem lokowania śrosków OFE zgodnie z prawem.
Pracowniczy program emerytalny (PPE) - dobrowolny program oszczędnościowy prowadzony przez pracodawcę w ramach III filaru. Forma grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne. Pracowniczy program emerytalny (PPE) może być prowadzony jako: 1. pracowniczego funduszu emerytalnego, 2. umowy o wnoszeniu przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego, 3. umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń, 4. umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników z towarzystwem
Przywileje emerytalne - prawo do wcześniejszej lub wyższej emerytury.
Rejestr Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych - rejestr, w którym znajdują się informacje na temat przynależności do określonego OFE, prowadzony przez ZUS. Zmiana OFE wymaga modyfikacji w rejestrze.
Średnia ważona stopa zwrotu - suma iloczynów stopy zwrotu każdego z OFE i wskaźnika przeciętnego udziału w rynku danego OFE. Liczona zawsze za okres ostatnich 32 miesięcy. Licząc średnią stopę zwrotu wynik pojedynczego funduszu uwzględnia się w nie więcej niż w 15%.
Ubruttowienie płacy - podwyższenie płac o 23% na początku 1999r. nie mające wpływu na płace netto (w nowym systemie kwota tej podwyżki przekazywana jest do FUS).
Wartość funduszu - suma wartości wszystkich aktywów danego funduszu.
Wiek emerytalny - wiek, w którym ubezpieczony na życie i dożycie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia. Przyjmuje się, że wiek ten wynosi 60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn. jest to minimalny wiek emerytalny.
Wypłata transferowa - przekazanie środków między funduszami w następstwie podjęcia decyzji o zmianie funduszu. Wypłaty transferowe odbywają się cztery razy w roku na koniec lutego, maja, sierpnia i listopada.
Zysk członka OFE - przyrost wartości jednostki rozrachunkowej przewyższający inflacje i koszty funkcjonowania funduszu.
GG : Magda - 5428981